O reitor da Universidade de Santiago de Compostela, Antonio López, cre necesario “seguir apostando pola Universidade pública, como garante da igualdade de oportunidades en tempos incertos, de cambios intensos e bruscos”.
Na quinta mesa de debate en 2024 do ciclo “Compostela 2023-2027. Presente e futuro”, organizado pola Real Sociedad Económica de Amigos del País de la Ciudad de Santiago, o reitor compostelán centrou ademais o foco da súa intervención “na necesidade de intensificar e diversificar ao mesmo tempo entre a universidade e a sociedade, a través da transferencia de coñecemento”. Concretamente, López cre fundamental que a institución académica tenda pontes coa sociedade dende as aulas á actividade investigadora, pasando polas accións de divulgación, programas de emprendemento, etc.
No debate, que conduciu Emilio Pérez Nieto, presidente do Consello Social da USC entre 1987 e 1997, tamén participaron os exreitores da USC Darío Villanueva e Juan Viaño, nun acto que encabezou o presidente da RSEAPS, Francisco Loimil Garrido.
Villanueva plantexou tres asuntos relacionados co futuro da USC, “no contexto”, afirmou, “da evolución global das universidades na nosa época posmoderna”. O exreitor manifestou en primeiro lugar a súa “preocupación pola influencia negativa na liberdade de cátedra e o desenvolvemento do coñecemento sobre a base da procura da verdade científica exercida por certos movementos nacidos en Estados Unidos e moi vixentes no Reino Unido, como a corrección política, inspirada pola teoría da tolerancia represiva de Herbert Marcus”.
Ademais, reivindicou que, “xunto ás funcións da Universidade de docencia e formación de profesionais, investigación e transferencia de coñecemento para xerar riqueza na sociedade, non se esqueza tampouco como fundamental a misión de crear e difundir a cultura”. E pidiu que a USC “afronte os retos plantexados pola intelixencia artificial, neutralizando os perigos de deshumanización, mediante o contacto presencial entre profesores e alumnos no plano da docencia e a tutoría personalizada”.
Pola súa banda, o tamén exreitor da USC Juan Viaño afirmou que “a sociedade debe estar orgullosa polo esforzo colectivo realizado dende a primeira Lei de Universidade en democracia, que permitiu levantar as universidades modernas, dotándoas de infraestruturas materiais e dun enramado normativo que permiten garantir os obxectivos das tres misións universitarias: docencia, investigación e transferencia do coñecemento”.
Aínda que segundo Viaño ese esforzo permitiu á universidade española, en xeral, e á USC, en particular, vivir nas últimas décadas unha etapa de grande expansión e vitalidade, “neste momento o sistema comeza a dar síntomas de fatiga ante as esixencias dun mundo globalizado, con novos modos de relacionarse, con acceso universal á formación e á información, e no que os cambios sociais se suceden rapidamente”. Por iso cre que “a universidade do futuro ten que ser quen de adaptarse á nova situación e revisar os seus plans de acción nas tres misións que ten encomendadas (docencia, investigación e transferencia de coñecemento), co obxecto de contribuír ao desenvolvemento económico, social e humanístico do país”.
“É necesario tamén”, afirmou, “aproveitar as posibilidades dos novos medios de comunicación para aumentar o impacto social dos avances do coñecemento e que as universidades -como depositarias do saber humano-, adestren á sociedade para protexerse fronte ás influencias negativas que se propagan neses medios”. “As universidades teñen que exercer o seu liderado científico e convencer aos que non cren no poder do coñecemento como, por exemplo, os antivacinas ou os terraplanistas”, concluiu.
